Receitas da aldea

 

membrillo

 

Durante moitos séculos o doce de marmelo forma parte da alimentación nas aldeas,  constituíndo un dos postres caseiros máis asequibles a calquer economía.

Din que  1.5 Kilos de azúcre por kilo de membrillo  pero outrora ao mellor habia un kilo para cada tres de membrillo.

O proceder é o seguinte xa que hai moita xente que non lle cuaxa e quédalle coma marmelada.

Logo de recolle-los membrillos ben maduriños limpámolos cun trapiño seco, e picámolos en cachiños botandoos nunha pota seca.

De seguido engandímoslle o azúcre removémolo e deixámolo tapado ata a mañá seguinte.

Ao nos erguer poñemola pota o lume e deixamos que se coza o máximo posible sen que se nos peque;

cando está case desfeito e comprobamos que logo de batido non se nos cae do pao é que xa vale.

Enchemos uns cacharros pequeneiros e deixámolo enfriar.

Hoxe hai a moda da  olla  express, e atopamos en Internet receitas para  diabéticos con edulcorantes, pero non son aconsellables.

O ideal do membrillo é que coza lentamente e se é diabético botarlle menos azúcre. 

 

O CALDO GALEGO

Sen dúbida a fama dos caldos galegos e mundial.

De berzas, repolo, navizas, frexoles ou leitugas habitualmente dependendo da verdura da temporada.

Coas fabas secas, as patacas, o oso de xamón e un pouco de unto.

Maneira de facelo, a túa.

 

 

O brazo de xitano é tan tradicional na nosa cociña como o mesmo roscón e é un doce indispensable no comedor dunha festa.

Para 9 ovos, 4 culleres de fariña, clara a punto de neve, e  o azucre nas xemas. Non leva fermento.

Unha vez cocido no seu punto nunha forma cadrada, retírase e prepárase o recheo.

Hai anos era frecuente enchelo de marmelada  de pexego ou de mazá, logo con crema pasteleira ou con flanin.

Aplícaselle fría encima do biscoito e enrólase cun trapo sen romper.

Logo adórnase por enriba.

 

 

 

[gallery title="" width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="2"] [gallery_item title="" src="/images/receitas/brazoxitano.JPG" alt="brazoxitano" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item] [gallery_item title="Doce das festas do rural" src="/images/receitas/brazo.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item] [/gallery]

PAPAS DE MILLO

Durante moitos anos foi o alimento básico no almorzo dos habitantes de Galicia. Para a súa elaboración ponse leite con auga e sal ao lume ata que empeza a ferver, nese momento vaise mesturando o millo moído e vaise batendo ata que se forma unha masa homoxénea, deixándoo cocer de 10 a 15 minutos.

SOPAS DE MILLO

Sen ningunha dúbida, as sopas de millo formaron parte do menú diario dos nosos campesiños.

A súa doada elaboración consistía en botar leite fervendo encima dunhas sopas de bola de millo previamente cortadas.

SOPAS DE BURRO CANSO

Coa masa que sobraba de facela empanada logo de cocida, e mentres que esta abrandaba coas clásicas follas de berza ou trapos mollados, os homes migaban estas paletres nun cunco e botábanlle viño con azúcre.

SOPAS DE ALLO

Unha vez que o pan de centeo estaba duro, para aproveitalo cortábase en sopas nunha cazola.  Fervíase auga cunhas areas de sal que logo se lle vótaba enrriba pra abrandar . Nunha tixola frítense os allos, logo apártanse. No mesmo aceite ou graxa frítense  os ovos que logo se lle votarán enriba. Na receita orixinal os ovos van crudos enriba da taza de migas escurridas e logo salpicanse co aceite e os allos ata deixar ao gusto, como se ve no video. Engadirlle azúcre fará que o sabor sexa inesquecible..

Tradición galega que ten a súa orixe no século XVIII, xa que na antiguedade elaborábase únicamente con fariña de centeo ou trigo.

Para a súa correcta elaboración mesturaranse dous quilos de millo moído, con auga fervendo con sal, ata facer unha masa e darlle forma de bolo. Seguidamente pónse no forno do pan nun tope de ferro con tapa.

Antigamente facíase nas lareiras, no tope ou na mesma pedra; tapábase e por riba poñíanselle brasas para a súa completa coción, tantas horas como quilos. 

[gallery title="Cociña Tradicional" width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="3"][gallery_item title="Bola millo" src="/images/receitas/bola_millo.jpg" alt="bola millo" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][gallery_item title="Bola Centeo e pasas" src="/images/receitas/bola.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][gallery_item title="Tope e pedra filloas" src="/images/recursos/bolamillo.JPG" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][/gallery] 

mantequillacasera jpg

 LEITE MAZADO

Leite que logo de conservalo cinco días fermentaba, logo coas cuncas e os mazaricos mazábase ata separarlle o soro, apartándose a manteiga e o sobrante era o leite mazado que se acompañaba coa bola de millo.

AS COMIDAS TRADICIONAIS DAS ALDEAS

O PRIMEIRO DÍA - A MATANZA

No  mencer do día sinalado para o sacrificio do porco, no domicilio preparábase un chocolate para todos os que ían participar del. O almorzo baseábase en sopa de pita con algún oso de lacón e careta de porco desalgada, previamente dous días antes "cachola" . Logo da sopa, estes todos manxares cocidos de carnes variadas, acompañábanse dos garavanzos y do repolo que tamén son cultivados nestas terras, ao igual cás patacas cocidas "cachelos", conformando así o típico cocido galego, o fígado guisado coas carnes mortas das barbadas do marrau, "carrolas" entran dentro dos aperitivos; de segundo prato acostumábase a guisar un conexo sendo o arroz con leite o postre máis acostumado.

O carácter vinícola, os bos viños, das nosas terras eran un elemento imprescindíbel e o mellor acompañamento posible dos menús de tódolos días da matanza . Eran nestas reunións de veciños onde se cataban os diferentes quefaceres a hora da elaboración do viño, podendo ser máis ou menos críticos có prezado líquido dependendo da cantidade de casas ás que se ía axudar na festa da matanza .

A CEA DO PRIMEIRO DÍA

As mulleres andaban áxiles pra cocelo estómago do cocho sacrificado e preparalo fígado que logo servían cocido enteiro "cortábase e servíase cun pouco de aceite, sal fina é pementón doce ou picante. O estómago prepararíase como si dun polbo se tratase, acostumándose a poñer de sobremesa as "filloas", "con mel"; Recapitulemos que a estas ceas acudirían os participantes da matanza e limpeza do porco, sendo familiares na súa maioría máis o menos próximos. A media de persoas era dunhas vinte por comida. O augardente feito das uvas das nosas cepas durante centos de anos segue acompañando hoxe por hoxe os cafés destas xentes traballadoras e dispostas.

[gallery title="" width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="3"][gallery_item title="Sopa da Matanza" src="/images/comidamatanza/sopamatanza.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item] [gallery_item title="Cocido Galego" src="/images/comidamatanza/cocido3.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item]
[gallery_item title="Día do cocido" src="/images/comidamatanza/cocidomesa.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][/gallery] [gallery title="" width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="2"]
[gallery_item title="Filloas con Mel" src="/images/comidamatanza/filloasmel.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][gallery_item title="Figado Guisado" src="/images/comidamatanza/figado.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][/gallery]

O SEGUNDO DÍA -A SALA

Coñéceselle como o día da sala porque como ben indica a palabra despézanse aos animais sacrificados o día anterior e procédese á sala das distintas partes, rabo, cacholas, lacóns, xamóns, pancetas para a súa perfecta conservación ao largo do ano..

Limitándome á comida do mediodía, no século pasado era costume preparar un arroz cós riñóns "riles" e o corazón. Deseguido unha febra e de sobremesa mazás ou uvas autóctonas.

Á hora da cea deste segundo día era a máis esperada e quizais a máis multitudinaria. Os callos eran o primeiro prato e de segundo costela asada.

Hoxe por hoxe cambiou moito esta costume, ao menos na miña casa. A comida deste segundo día consiste en Callos con todo o contido que estes teñen, costela, uñas de porco e tenreira, garavanzos, tripón, sexos machucados e o correspondente refrito, claro que estes ingredientes son a elixir á hora da elaboración e pódense incluír o excluír segundo gustos. Podo dicir que basicamente este é o menú; callos galegos e de segundo prato febras e cachos de panceta á prancha, logo doces artesáns variados, cafés e licores caseiros da zona para todos.

En moitas outras aldeas galegas , séguese convidando á cea e ás costelas asadas sobre todo porque logo desta cea do viño e dos licores quentan, e a velada invita aos asistentes á conversación ata máis tarde da media noite.

[gallery title="" width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="2"][gallery_item title="Pan e doces galegos" src="/images/comidamatanza/panedoc.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][gallery_item title="Callos galegos" src="/images/comidamatanza/callos.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][/gallery] [gallery title="" width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="1"][gallery_item title="Pan e doces galegos" src="/images/comidamatanza/tira1.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][/gallery]

TERCEIRO DÍA - ROXOS

O terceiro día dos catro que ocupan a tradición galega da matanza do porco é o día dos chicharrós. Os roxóns non son máis que os coiros dos porcos preparados. A grasa que desprenden na súa elaboración gardarase en olas de barro u outras pra facelo xabón "de lavar a roupa", lembro que antigamente cociñábase con ela, xa que, os aceites eran caros e a accesibilidade ás tendas e produtos era máis rudimentaria. Neste terceiro día da matanza, que saiba eu, non ven invitado ningún comer, e os que estamos comemos as sobras dos días anteriores. Agora como novidade está facelos salchichóns este terceiro día, polo que as mulleres e presentes neste traballo probaran ao menos os roxóns con pan e cun vasiño de viño.

[gallery title="" width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="3"][gallery_item title="Roxóns, chicharróns" src="/images/comidamatanza/roxos.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][gallery_item title="Garavanzos con chourizo" src="/images/comidamatanza/chour.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][gallery_item title="Cachola, cachucha" src="/images/comidamatanza/CACHUCHA.JPG" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][/gallery]

A COMIDA DO CUARTO DÍA DA MATANZA -OS CHOURIZOS

O día dos chourizos é o día no que se embucha a zorza nas tripas para logo as mulleres atalas, polo que é un día no que se necesita de bastantes persoas para axudar a realizar esta laboura. Cantas máis persoas mellor, xa que antes se rematará.

Ao mediodía si todo foi ben, acabarase de facer e colgar todo tipo de chourizos, normais, picantes, cebola eta. Si polo contrario resulta que non se terminou á hora de xantar rematarase despois.

A comida típica neste cuarto día son os osos de espiñazo e costelas adobadas có mesmo adobe da zorza, acompañados de cachelos e escarolas como segundo prato porque de primeiro prato cóntase coas sobras dos callos do día da sala ou ben cunhas empanadas de zorza.

Deseguido, o queixo, os doces, licores e cafés. Pero o que verdadeiramente conta non é o que se comeu, senón o que queda para comer o resto do ano.

[gallery title="" width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="2"][gallery_item title="empanada de zorza" src="/images/comidamatanza/empanadazorza.JPG" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][gallery_item title="osos adobados con cachelos" src="/images/comidamatanza/osos.JPG" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item]

 

 [gallery title="" width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="2"]

 [gallery_item title="sobremesa" src="/images/comidamatanza/doces1.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item] [gallery_item title="sobremesa" src="/images/comidamatanza/filloadoce.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item] [/gallery]

 

Unha das verduras máis refinadas da nosa dieta Galaico-Cantábrica é a Navicol. Unha mesturanza de repolo con nabo, que nin é unha cousa nin outra pero que sen dúbida fará a gran solución cando a uns dos da casa non lle guste o repolo, polo tufo e outros non queiran as nabizas polo agrio.

A solución perfecta é unha verdura natural, non invasora, dificil de expandir , e de nacer, pero que cando o fai, entremesturada cós nabos é a primeira a que eu persoalmente vou atacar para facer con ela un prato ben natural.

Eses brotes mansos , cuns cachelos, todo ben cocidiño sen ningún preparado a parte que lle poida trucar o sabor, agás un cacho de pita, de porco ou tenreira pra darlle sustancia á auga, senón cun pouco de Sal é o preciso. Para rematar, cando xa está ben cocidiño, un refrito de panceta, con allos da colleita en aceite de oliva virxe, con ou sen pementón doce, ao gusto da maioría dos comensais..

Unha verdura, que dende primeiros de novembro nos acompaña ata o marzo do novo ano. [gallery title="....." width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="3"][gallery_item title="Semente da Casa " src="/images/tradicios/hortalizas/sementenavicol.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][gallery_item title="As navicoles da semente da foto anterior, novembro" src="/title="Navicoles con Cachelos" src="/images/tradicios/hortalizas/navicoles.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][/gallery] 

PEMENTOS VERDES FRITOS 

Pementos das Hortas Galegas

Outra das comidas típicas nas aldeas galegas a partires de mediados de xuño son os pementos.

Hai moita xente que cun prato de patacas cocidas e unha decea de pementos fritidos en aceite de semillas, xirasol ou oliva, desfruta tanto ou máis que cunha boa mariscada.

Os pementos de Ourense son moi apreciados entre os galegos para comer desta maneira.

Outra maneira de comelos é recheos de carne, ou pescado e cunha boa bechamel

O máis corrente é que se usen de guarnición acompañando outros pratos, inda por si mesmos xa son un xantar

[gallery title="" width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="3"] [gallery_item title="caixa de pementos 2016" src="/images/tradicios/hortalizas/pemnatur.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item] [gallery_item title="Pemento Natural 2016" src="/images/tradicios/hortalizas/pemento.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item] [gallery_item title="pementos de Orense 2016" src="/images/tradicios/hortalizas/pementos.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item][/gallery]

Legumes das Leiras Galegas

FRÉXOLES   XUDÍAS  FABAS

Con patacas novas acompañados de chourizo cocido e ovo e cun refrito de panceta da casa.

Unha comida típica que dende finais de xuño forma parte dos xantares do rural ata case outubro se é que somos espabilados e sementamos dúas veces

As razas dos fréxoles son imnumerables, altos, baixos, redondos, planos, pequenos, grandes, pintos, verdes ou amarelos. Cómense tierniños, pero hai razas que son mellores para deixar pra seco e con esas fabas logo faise caldo ou fabada.

O caldo de fréxoles faise cando xa non están tan tenros como para comer arreglados, con fabas, é típico do vran ainda que agora conservámolos nos arcóns conxeladores para facer en calquer outra época do ano.

As fabas secas gárdanse dun ano para outro pra sementar, nun bote cunha cabeza de allo, pra que non as entre o bicho "ronco". Tamén se poden meter no conxelador e ao sacar sementalas directamente, esí poden conservarse mais anos.

 

[gallery title="" width="IMAGE_THUMB_WIDTH" height="IMAGE_THUMB_HEIGHT" columns="4"] [gallery_item title="prato de fréxoles" src="/images/tradicios/hortalizas/frexol.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item] [gallery_item title="Maruxa picando fréxoles amarelos" src="/images/tradicios/hortalizas/frexoles.jpg" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item] [gallery_item title="Salvador bullando fabas secas" src="/images/tradicios/hortalizas/fabassecas.JPG" video_addr="VIDEO_ADDRESS"]IMAGE_DESCRIPTION[/gallery_item] [/gallery]

Outono en Galiza

libros
A CORDA DA SANTA COMPAÑA
INSTITUTO GALEGO DE ESTADISTICA

Libros Peruchela Edicións

Hasta que llegué al silencio2021| Poesía| Mayte Rguez

Elpis na Lareira 2021| Poesía| Parada Jato

How to be a Big Influencer2021| Ensaio| Gerardo Pochintesta

De Vida Morte Amor e Indiferenza2020 | Poesía| Lin San Mar

A Vida nas Botas2020 | Poesía| Antón Valcarce

Estamos de Conto2020 | Contos| Pili Sánchez

Náiades2020 | Poesía| Suso Parada Jato